350 gr ağırlığındaki dünya harikasında neler gizli?
Çocuğunuzun ilk kelimeleri, kaşığı tutması, bebeğinizin sizin sesinizi tanıyarak başını döndürmesi… Bunların ortak noktası nedir? Bunların hepsi küçük çocuğunuzun ileriye dönük gelişim adımlarına örnektir.
Çocuğunuzun ilk kelimeleri, kaşığı tutması, bebeğinizin sizin sesinizi tanıyarak başını döndürmesi… Bunların ortak noktası nedir? Bunların hepsi küçük çocuğunuzun ileriye dönük gelişim adımlarına örnektir.
Belki de çocuk gelişiminin hiç bir yanı çocuğun beyin gelişimi kadar mucizevi ve baş döndürücü değildir. Beyin gelişimi, çocuğun emekleme, yeme, konuşma, yürüme ve gülme yeteneğinin gelişmesine olanak verir. Bir çocuğun sağlıklı bir beyin gelişimi ebeveynlerin ve bakıcıların çocukla geçirdiği o sıcak ve küçük anlar içinde saklıdır.
Yeni yürümeye başlayan bir çocuğu veya bir bebeği izlediğiniz bir anı düşünün:
• Bebeğinizi beslemeye başladığınız gibi bebeğiniz size sevgi ile bakmaya başlar,
• Babasının kucağına sokulan kız çocuğuna, babası çok yumuşak, nazik bir şekilde konuşur ve ona kitap okur,
• Bir bakıcı uyuması için çocuğa ninni söyler.
Bu günlük anlar, basit sevgi dolu karşılaşmalar, temel beslenmeyi sağlar.
Beyin gelişimiyle ilgili doğru bilinen yanlışlar
"Yanlış" – Bebek dünyaya geldiğinde, beyni de tıpkı midesi ya da kalbi gibi tam olarak gelişmiştir.
"Doğru" – Beyin hücrelerinin büyük çoğunluğu doğumdan...
"Yanlış" – Bebek dünyaya geldiğinde, beyni de tıpkı midesi ya da kalbi gibi tam olarak gelişmiştir.
"Doğru" – Beyin hücrelerinin büyük çoğunluğu doğumdan önce oluşur fakat bu hücreler arası bağlantıların büyük çoğunluğu bebeklik veya erken çocukluk süresince tamamlanır
"Yanlış" – Beyin gelişimi tamamen anneden ve babadan geçen özelliklere bağlıdır.
"Doğru" – Beslenmenin yanı sıra çevre ile olan erken deneyim ve etkileşim çocuğun beyin gelişiminde çok önemlidir.
"Yanlış" – Emeklemeye başlayan bir çocuğun beyni, üniversitedeki bir öğrencinin beyninden daha az aktiftir.
"Doğru" – 3 yaşındaki bir çocuğun beyni bir yetişkinin beyninin yaklaşık 2 katı kadar aktiftir.
"Yanlış" – Bir bebekle konuşmak önemli değil çünkü ne dediğinizi anlayamazlar.
"Doğru" – Küçük yaştaki çocuklarla konuşmak; çocuğun dili öğrenmesi için öğrenmenin en kolay olduğu kritik erken periyot süresince temel yapıyı oluşturur.
"Yanlış" – Çocuklar beyin güçlerini arttırmak için özel yardıma ve özel eğitimsel oyuncaklara ihtiyaç duyar.
"Doğru" – Çocukların çoğu sıcak bir ilgiye ve yeni deneyimlere ihtiyaç duyar, özel oyuncaklara ve özel dikkate değil. Doğru besleme, konuşmak, oyun oynamak, okumak ve şarkı söylemek beyin gelişiminde anahtar aktivitelerden birkaç tanesidir.
Beyin gelişimini etkileyen faktörler nelerdir?
Bir dizi faktör erken beyin gelişimini etkiler. Bu önemli faktörler; genetik, yiyecekler ve beslenme, ebeveyn duyarlılığı, günlük deneyimler, fiziksel aktiviteler ve sevgidir.
Bir dizi faktör erken beyin gelişimini etkiler. Bu önemli faktörler; genetik, yiyecekler ve beslenme, ebeveyn duyarlılığı, günlük deneyimler, fiziksel aktiviteler ve sevgidir. Ebeveynler özellikle sağlıklı ve besleyici beslenme düzeninin, sevgiyle büyütmenin, ilginç ve çeşitli deneyimler kazandırmanın ve çocuklara pozitif ve duyarlı geri bildirmenin öneminin farkında olmalılar. Özellikle inek sütü kullanımından uzak durulmalıdır. Çünkü inek sütü bileşiminde yer alan ve bebeğin sağlıklı bir beyin gelişiminin olması için gerekli olan maddeler, anne sütüne oranla çok düşük düzeyde. Bu da başta demir eksikliği olmak üzere, zeka geriliği, iskelet bozuklukları, gizli bağırsak kanamaları gibi birçok ciddi problemi beraberinde getirmektedir.
Beş duyu ile kazanılan deneyimler ve doğru beslenme, beynin gelişmesine kılavuzluk yapan bağlantılarının inşasına yardımcı olur. Dış dünya, bebeğin bu duyuları –görme, işitme, koklama, dokunma ve tat- yani deneyimleri aracılığıyla şekillenir. Örneğin;
• Annenin kokusu (koku)
• Babanın sesi (işitme)
• Bir yüz veya parlak renkli bir oyuncak görme (görme)
• Nazikçe okşayan bir eli hissetme (dokunma)
• Süt içme (tat)
Doğumdan sonra bebekte beyin gelişimi nasıl olur?
Yeni ekipmanlar ve teknolojik ilerlemeler, bilim adamlarına beynin nasıl çalıştığını görme olanağı sunmuştur. Bilim adamlarının buldukları şey, beynin doğumdan sonra da deneyimlere bağlı olarak kendini geliştirdiğidir. Bir bebeğin aklı öncelikli olarak öğrenmeye odaklıdır
Yeni ekipmanlar ve teknolojik ilerlemeler, bilim adamlarına beynin nasıl çalıştığını görme olanağı sunmuştur. Bilim adamlarının buldukları şey, beynin doğumdan sonra da deneyimlere bağlı olarak kendini geliştirdiğidir. Bir bebeğin aklı öncelikli olarak öğrenmeye odaklıdır fakat öğrenmeyi kolaylaştırmak için beynin sinir devrelerinin kurulmasında, erken deneyimlere ihtiyaç duyulur.
Bebeğin beyninin yeni inşa edilen bir ev gibi olduğunu hayal edin. Duvarlar yapılmış, kapıları takılmış. Sonra elektrikçiye gidip elektrik kabloları, anahtarlar, bir sigorta kutusu ve diğer elektrik malzemelerini satın alırsınız. Malzemeleri, yeni eve getirirsiniz ve zeminde ayarlarsınız. Çalışacaklar mı? Muhtemelen hayır. İlk olarak kabloları takmalısınız ve sonra bütün bağlantıları birleştirmelisiniz. Bu yapı, beynimizin formuna oldukça benzer yapıda. Biz Samanyolu galaksisindeki yıldızlar kadar çok sayıda sinir hücresi ile doğarız. Fakat bu hücreler arasında henüz bir bağlantı metodu yoktur –bağlantılarını yapmış değillerdir. Bu bağlantılar doğumdan sonraki süreç dahilinde oluşturulur. Dolayısıyla bağlantıların oluşum aşamaları bebeğin beyin gelişimi için son derece önemlidir.
Beyin gelişimi için kritik dönemler
Beyin gelişimi, beynin farklı parçalarının farklı zamanlarda aktif hale gelmesiyle devam eder. Beyin, deneyimlere cevap verebilme yeteneğiyle bebeğin beyin gelişimi için heyecan verici fırsatlar sunar.
Beyin gelişimi, beynin farklı parçalarının farklı zamanlarda aktif hale gelmesiyle devam eder. Beyin, deneyimlere cevap verebilme yeteneğiyle bebeğin beyin gelişimi için heyecan verici fırsatlar sunar.
Öğrenme yaşam boyu devam eder. Fakat fırsat pencereleri dediğimiz, ilk zamanlarda verilen yeni bilgileri kolayca anlayabilme söz konusudur. Özellikle ilk 3 yıl bebeğin beyin gelişimi için çok önemlidir, bu süreç çocukluğun başlarına ve ergenliğe kadar devam eder. Örneğin, küçük çocuklar kendi dillerindeki kelimelerin anlamını ve bu dilin gramerini kolayca öğrenirler.
Daha büyük yaşlarda yeni bilgileri öğrenmek de mümkündür fakat bu normalden daha yavaş ve daha zor olur. Bebeğin hayatı boyunca birçok beceride göstereceği ilerlemeler devam eder. Ancak, zihinleri henüz taze bilgi akışına açıkken öğrenimi ve büyümeyi sağlamak çok önemlidir.
Sağlıklı bir beyin gelişiminde annelere düşen görevler
Bir çocuğun beyin gelişimi o çocuğun geleceği için anahtardır. Annelere, bebeğinin beyninin gelişimini tamamladığı ilk yıllar hiç geçmeyecekmiş gibi gelse de, çocuğun hayatının asıl ilk yılları çok çabuk geçer.
Bir çocuğun beyin gelişimi o çocuğun geleceği için anahtardır. Annelere, bebeğinin beyninin gelişimini tamamladığı ilk yıllar hiç geçmeyecekmiş gibi gelse de, çocuğun hayatının asıl ilk yılları çok çabuk geçer. Bu yüzden çocuklarınıza dokunmayı, onları doğru beslemeyi, onlarla konuşmayı, oynamayı, onlara kitap okumayı, şarkı söylemeyi, asla ihmal etmeyin. Bunlar her ikinizi de iyi hissettirmekten daha fazlasını yapar, çocuğun beynini geliştirmeye yardımcı olur ve bir ömür boyu çocuğun potansiyelini besler.
Beyin gelişiminde en kritik dönem doğumdan itibaren ilk 3 yıldır. Dolayısıyla sağlıklı bir beyin gelişimi için en büyük görev annelere düşmektedir. Sağlıklı bir beyin gelişimi, annelerin bebekleri için sağlayacağı en önemli ayrıcalıktır. Çünkü beyin gelişiminin en önemli olduğu kritik dönemi, sağlıklı bir şekilde geçiren bebekler, ilerleyen dönemlerde bunun faydalarını görmektedirler. Annelerin, bebeklerin beyin gelişimine destek verirken kullanacakları araç “beslenmedir”. Özellikle annelerin inek sütünden uzak durması, bebeklerini demir bakımından zengin devam sütleri ile beslemesi gerekir.
